کد خبر: ۴۵۶۴۵
تاریخ انتشار: ۰۱ شهريور ۱۴۰۳ - ۱۲:۵۲
مروری بر هشت کتاب «کودک و تجربه طبیعت» جهاد دانشگاهی مشهد

آموزش بچه‌ها باید با جنگل و دشت و دریا همراه شود

جواد لگزیان/ روزهای زندگی بچه‌ها باید در دل طبیعت با بازی و کار باچوب و خاک و آب و تجربه ساختن یک کلبه کوچک همراه شود تا کودک درک کند می‌تواند جهان خود را شکل دهد وخود را کشف کند. هشت کتاب مجموعه «کودک و تجربهطبیعت» جهاد دانشگاهی مشهد از اهمیت تجربهعمیق طبیعت در کودکی می‌گوید و از ما می‌خواهد تا به کودکان آشتی و آشنایی و صمیمیت با طبیعت را بیاموزیم و با آنها در این مسیر نورانی همراه و همگام شویم.

مجموعه کتاب‌های راهبردی «کودک و تجربه طبیعت» با زبانی ساده و روان به بچه‌ها و بزرگترها یاد می‌دهند چگونه در جریان تجربه طبیعت با کشف معنا و هدفرضایت‌بخش برای خود، بخشی از طبیعت، زندگیروزمره و مردم باشند.در نخستین جلد مجموعه «کودک و تجربه طبیعت» ما کتاب «بوم‌شناسیِ تخیلات کودکی» را ورق می‌زنیم که در آن تاکید می‌شود، تجربه عمیق طبیعت در کودکی سلامت روانی در بزرگسالی را رقم خواهد زد. چرا که طبیعت سرشار از زندگی و فرآیندهای مرتبط با زندگی است وخوشی و شادی و درگیری عاطفی و هیجانی ناشی ازحضور در طبیعت قالبی را فراهم می‌کند که گرایش کودک و بعدها فرد بزرگسال برای خلاقیت و اکتشاف در آن شکل می‌گیرد و ساخته می‌شود.

پیام دومین جلد این مجموعه با نام کتاب «خنگمانمی‌کنند؛ نقشه پنهانی مدارس اجباری» این است که آموزش بچه‌ها باید با طبیعت، زندگی روزمره و مردم همراه شود. در این کتاب از روش آموزشی ماشینی مدارس انتقاد شده و ما در جریان مطالعه کتاب تجربه معلمی را مرور می‌کنیم که در ساحل رودخانه‌ای سبز  در جریان یک زندگی پر از جنب و جوش آموخت از نزدیک خورشید وکشتی و قطار و سنجاقک را تماشا کند و با گوش فرادادنبه قصه‌های ملوانان و کارکنان قطار از زندگی واقعی الهامبگیرد. او یاد گرفت با جنگل و دشت و دریا همراه شود وماجراجویی کند و هیچوقت در قلبش رودخانه محل زندگی‌اش را ترک نکند و با آموزش دیدن توسط همه افرادشهر آموزش دادن را یاد بگیرد و معلم شود.

کتاب «کودکی و طبیعت؛ اصول طراحی برایمعلمان» سومین جلد مجموعه رهنمون می‌دهد که برایآموختن باید با جنگل و دشت و دریا دوست شویم و ما رابه یک ماجراجویی فراموش‌نشدنی در کنار تیم اردویمدرسه می‌برد تا همراه با بچه‌ها در یک مکان خاص مانندباغ، پارک، موزه یا زمین بازی کنار مدرسه یاد بگیریمکلاس آموزشی بهتری را در دل طبیعت برپا کنیم وتاریخ و جغرافیا و ادبیات را در کنار این همه زیباییبهتر بیاموزیم. بچه‌ها در گام بعد می‌توانند بامسئولیت‌پذیری دست به کنش بزنند، برای مثال یک پوستریا نمایش درباره پارک محل زندگی خود طراحی کنند یا باکمک جمعی از دوستان و معلمان در محیط مدرسه باغچه‌ایکوچک داشته باشند.

چهارمین جلد مجموعه یعنی کتاب «انسان‌شناسی یادگیری در کودکی» تأکید دارد کودکان باید درفرایند یادگیری مشارکت کنند زیرا انسان در کودکی ظرفیت منعطف و قدرتمندی برای یادگیری دارد وکودکان از طریق مشاهده و همکاری با دیگران در خانه، روستا، مزرعه، فضای شهری و محیط بازی می‌توانند بهتر بیاموزند و البته هر چه مشارکت کودکان در فرایند یادگیری بیشتر باشد در آینده بزرگسالانی کارآمدتر خواهیم داشت.

کتاب «پنداشت تربیت، چرا بچه‌ها اینگونه که می‌بینیم، بار می‌آیند؟» پنجمین جلد معتقد است شخصیت کودکان در گروه همسالان شکل می‌گیرد. و تصریح می‌کند کودکان در روند جامعه‌پذیری نه بابزرگسالانی مانند پدر و مادر که با همسالان خود همانندسازی می‌کنند. کودکان می‌توانند در محیطی متفاوت شخصیتی متفاوت بسازند، درست مانند سیندرلا بیرون کلبه غمگین؛ چرا که سیندرلا آموخته بود جارو و لباسهای مندرس را در کلبه رها کند و در بیرون کلبه رفتاری کاملا متفاوت داشته باشد. البته باید توجه داشت والدین با انتخاب دوستان فرزندانشان و با تعیین مسئولانه محل زندگی،مدرسه و فضای بازی بچه‌ها می‌توانند مسیر بهتری برای فرزند خود تعیین کنند.

از نگاه کتابِ «بازی؛ چگونه بازی به مغز ما شکلمی‌دهد، تخیل را شکوفا می‌کند و روحمان را غنامی‌بخشد» ششمین کتاب این مجموعه بازی فرصتی برایابراز خود و تجربه کار و زندگی است و بچه‌هایی که اجازه بازی و شادی در خانه و مدرسه را دارند خوش‌بین‌ترهستند، میل کمتری به خشونت نشان می‌دهند و درسازگاری، یادگیری و دوست‌یابی موفق‌تر خواهند بود.بازی تمرینی برای مهارتهای لازم آینده است و بچه‌ها بابازی اطرافشان را می‌شناسند، همکاری را یاد می‌گیرند و می‌فهمند در صورتی که اشتباه کردند، چگونه آن راتصحیح کنند. برای مثال ما با آموختن بازی اسکی یادمی‌گیریم باید همواره در جریان کار و زندگی به پیشراند، تعادل را حفظ کرد و از افتادن و شکست دوری گزید.

هفتمین جلد این مجموعه کتاب خواندنی به نام «به کودکانمان چه هدیه می‌دهیم؟ کمکی برای تصمیم‌گیری» بر این باور است که بندرگاه امن کشتیکودکان را به جزیره خوشبختی می‌رساند و البته برایاینکه چنین بندر امنی را به یک کودک هدیه دهیم،نیازی به صرف پول هنگفت یا وقت زیاد نیست. چنینبندر امنی مکان مشخص و ثابتی ندارد و هر جا کودک ازطرف کسانی که مسیر زندگی‌‌اش را هدایت می‌‌کننددوست داشته ‌‌شود، این بندر خودبه‌خود شکل می‌‌گیرد.ب ی‌گمان بندرگاه کِشتی هم برای این نیست که کشتی درآنجا راحت لنگر انداخته و از توقف در بندر لذت ببرد، بلکهبرای این است که کشتی‌‌ها را در برابر طوفان و هواینامساعد محافظت کرده، سوختشان را تأمین نماید و برایسفر بزرگ بعدی آماده‌شان کند.

«حس شگفتی» کتابی سرشار از جنگل و دشت و دریا هشتمین کتاب مجموعه «کودک و تجربه طبیعت» هم به ما می‌آموزد برای حس و درک زندگی بهترین راه گوش سپردنبه نجوای طبیعت است. طبیعتی که با زبانی شایسته و زیبا با ما در گفتگوست. این کتاب هرچند به نوعی راهنمایی برای والدین است تا شریک تجریبات لذتبخش کودکان از بودن در طبیعت باشند، با این حال برگ برگآن همراه با تصاویر بی‌نظیری که از عناصر طبیعت رام‌نشدنی پیش چشم می‌گذارد و با نثری سرشار اززیبایی هر بیننده و خواننده‌ای را به لحظاتی درنگ ومکاشفه‌ای درونی فرامی‌خواند.

نظرات بینندگان